Hârezmşâhlar Devleti'nin Kuruluşu

Sultan Alp Arslan zamanında (1063-1072) Selçuklular bu bölgeyi zabtetmişler ve saraylarında vazife gören Taşt-dârların tahsisatını Hârezm'in gelirinden vermişlerdi. Hârezmşâhların atası Anûştegin bir Türk memlûku idi.
Emîrlerden Bilge Tegin tarafından satın alınarak Selçuklu sarayına getirilmiş kısa zamanda zekâsı ve çalışkanlığı ile kendini göstermiş ve Taşt-dâr tayin edilmişti. O da saraydaki vazifesi sebebiyle Hârezm'in gelirinden yararlanıyor, fakat görevini bırakamadığı için merkezden gönderdiği nâibleri vasıtasıyla bu bölgeyi idare etmişti.

Daha sonra Selçuklu Sultanı Berkyaruk devrinde (1094-1105) bu bölgeyi İkinci (Ekinci) b. Koçkar adında bir valinin idare ettiğini, fakat bu şahsın öldürülmesinden sonra (1097), Anûştegin'in oğlu Kutbeddîn Muhammed'in "Hârezmşâh" tayin edilmesiyle, Hârezmşâhlar Devleti'nin kurulması için ilk adımın atıldığı söylenebilir.

Kutbeddîn Muhammed, ölümüne kadar Selçuklulara sadık bir şekilde Hârezm'i yönetmiş, bölgedeki nüfuz ve kudretini çoğaltmağa çalışmış ve bunda da muvaffak olmuştur. Kutbeddîn Muhammed, Sultan Sencer'in sarayına bir yıl kendisi gider, ertesi yıl da büyük oğlu Atsız'ı gönderirdi. Ayrıca bu ziyaret sırasında Hârezm'in yıllık vergisini, hediyelerle beraber, Sultan Sencer'e takdim ederek bağlılığını gösterirdi. Ölümünden sonra, Sultan Sencer yerine oğlu Atsız'ı "Hârezmşâh" tayin etti (1127).